انتخاب مدل درست زیرساخت ابری، یکی از تصمیم‌های مهمی است که مدیران فناوری اطلاعات و تصمیم‌گیران سازمانی با آن روبه‌رو هستند. این انتخاب مستقیما روی هزینه‌های عملیاتی، سطح امنیت داده‌ها، انطباق با الزامات قانونی و حتی سرعت توسعه کسب‌وکار اثر می‌گذارد. در مطلب قبلی، به این پرداختیم که ابر خصوصی چیست و چه مزایایی برای سازمان‌ها دارد. در این مطلب، سه مدل اصلی رایانش ابری یعنی ابر خصوصی، ابر عمومی و ابر ترکیبی را در کنار هم قرار می‌دهیم تا مشخص شود هرکدام مناسب چه نوع سازمانی هستند.

رایانش ابری؛ سه مدل، سه رویکرد متفاوت

ابر عمومی (Public Cloud) مدلی است که در آن منابع محاسباتی، ذخیره‌سازی و شبکه میان چندین سازمان به اشتراک گذاشته می‌شود. مالکیت و نگهداری زیرساخت بر عهده ارائه‌دهنده خدمات است و سازمان‌ها تنها به‌صورت اشتراکی از منابع استفاده می‌کنند.

ابر خصوصی (Private Cloud)، زیرساختی اختصاصی است که تنها یک سازمان از آن بهره می‌برد. این منابع می‌توانند در دیتاسنتر خود سازمان یا در دیتاسنتر ارائه‌دهنده مستقر شوند، اما در هر دو حالت، کنترل، امنیت و مدیریت منابع در اختیار همان سازمان باقی می‌ماند.

ابر ترکیبی (Hybrid Cloud) رویکردی است که این دو مدل را در کنار هم به کار می‌گیرد؛ بخشی از بار کاری روی ابر عمومی و بخش حساس‌تر روی ابر خصوصی اجرا می‌شود، درحالی‌که این دو محیط از طریق شبکه‌ای امن به یکدیگر متصل هستند.

مقایسه از منظر معیارهایی که برای تصمیم‌گیران اهمیت دارد

امنیت و کنترل داده‌ها

در ابر خصوصی، از آنجا که منابع به‌صورت اختصاصی در اختیار یک سازمان قرار دارد، سطح کنترل بر سیاست‌های امنیتی، رمزنگاری و دسترسی‌ها به‌طور کامل در اختیار تیم فناوری اطلاعات همان سازمان است. این موضوع برای سازمان‌هایی که با داده‌های حساس مشتریان، اطلاعات مالی یا داده‌های مشمول الزامات نظارتی سروکار دارند، اهمیت بالایی دارد.

در ابر عمومی، مسئولیت تامین امنیت زیرساخت بر عهده ارائه‌دهنده خدمات است و ارائه‌دهنده راهکارهای ابری معمولا استانداردهای شناخته‌شده‌ای را در این زمینه رعایت می‌کنند. با این حال، به دلیل ماهیت اشتراکی این مدل و بهره‌برداری چند سازمان از منابع مشترک، سازمان‌هایی که با داده‌های بسیار حساس یا الزامات امنیتی سخت‌گیرانه سروکار دارند، این مدل را با احتیاط بیشتری ارزیابی می‌کنند.

ابر ترکیبی این امکان را فراهم می‌کند که داده‌های حساس روی ابر خصوصی نگهداری شوند و تنها بارهای کاری عمومی‌تر روی ابر عمومی اجرا شوند؛ رویکردی که تعادل میان امنیت و انعطاف را برقرار می‌کند.

هزینه و مدل سرمایه‌گذاری

ابر عمومی معمولا مدل پرداخت بر اساس مصرف (Pay-as-you-go) دارد و برای سازمان‌هایی که به دنبال کاهش هزینه‌های سرمایه‌ای (CAPEX) و تبدیل آن به هزینه عملیاتی (OPEX) هستند، گزینه مقرون‌به‌صرفه‌تری به شمار می‌رود.

ابر خصوصی، به‌ویژه در حالت استقرار در محل سازمان، نیازمند سرمایه‌گذاری اولیه بیشتری است؛ اما در بلندمدت و برای بارهای کاری پایدار و قابل پیش‌بینی، می‌تواند از نظر هزینه کل مالکیت (TCO) به‌صرفه‌تر باشد. استفاده از ابر خصوصی میزبانی‌شده نزد ارائه‌دهندگانی مانند مبین‌نت نیز این امکان را می‌دهد که بدون سرمایه‌گذاری سنگین در تجهیزات، از مزایای اختصاصی بودن منابع بهره‌مند شد.

ابر ترکیبی به سازمان اجازه می‌دهد هزینه‌ها را بر اساس نوع بار کاری بهینه کند؛ بارهای کاری حساس روی ابر خصوصی و بارهای کاری متغیر یا فصلی روی ابر عمومی مدیریت شوند.

مقیاس‌پذیری و انعطاف

ابر عمومی از نظر مقیاس‌پذیری، برتری قابل توجهی دارد؛ منابع را می‌توان در کوتاه‌ترین زمان و متناسب با نوسانات تقاضا افزایش یا کاهش داد. این ویژگی برای کسب‌وکارهایی با ترافیک متغیر یا رشد سریع بسیار کاربردی است.

ابر خصوصی از نظر مقیاس‌پذیری محدودتر است، چراکه ظرفیت منابع باید از پیش برنامه‌ریزی و تامین شود. با این حال، برای سازمان‌هایی با بار کاری قابل پیش‌بینی، این محدودیت چندان مسئله‌ساز نیست.

ابر ترکیبی این محدودیت را برطرف می‌کند؛ سازمان می‌تواند در شرایط عادی از ظرفیت ابر خصوصی استفاده کند و در زمان اوج تقاضا، از ظرفیت ابر عمومی به‌صورت موقت بهره ببرد.

انطباق با الزامات قانونی و نظارتی

برای صنایعی مانند بانکداری، بیمه، سلامت و بخش‌های دولتی که مشمول الزامات سخت‌گیرانه نگهداری داده در داخل کشور یا استانداردهای نظارتی خاص هستند، ابر خصوصی گزینه اول است؛ چراکه امکان کنترل کامل بر محل نگهداری و نحوه پردازش داده‌ها را فراهم می‌کند.

ابر عمومی در این زمینه محدودیت‌های بیشتری دارد و سازمان باید از انطباق ارائه‌دهنده با الزامات مربوطه اطمینان حاصل کند. ابر ترکیبی نیز می‌تواند با نگهداری داده‌های مشمول مقررات روی ابر خصوصی و اجرای سایر فرایندها روی ابر عمومی، این نیاز را پوشش دهد.

تفاوت ابر خصوصی با ابر ترکیبی و عمومی

کدام مدل برای سازمان شما مناسب‌تر است؟

به‌طور کلی، سازمان‌هایی که با داده‌های حساس، الزامات نظارتی سخت‌گیرانه یا نیاز به کنترل کامل بر زیرساخت سروکار دارند، ابر خصوصی را انتخاب می‌کنند. کسب‌وکارهایی با ترافیک متغیر و اولویت اصلی‌شان کاهش هزینه سرمایه‌ای، به سمت ابر عمومی می‌روند. اما بسیاری از سازمان‌های بزرگ امروز، به‌جای انتخاب یکی از این دو، به سمت ابر ترکیبی حرکت می‌کنند تا از مزایای هر دو مدل به‌صورت هم‌زمان بهره‌مند شوند.

مبین‌نت با ارائه راهکارهای ابر خصوصی، مرکز داده ابری اختصاصی (VDC) و زیرساخت‌های اتصال امن مانند VPN، امکان طراحی معماری ابری متناسب با نیاز هر سازمان، از حالت کاملاً خصوصی تا ترکیبی، را فراهم می‌کند. تیم فنی مبین‌نت آماده است تا با بررسی نیازهای زیرساختی سازمان شما، مناسب‌ترین مدل را پیشنهاد دهد.

سوالات متداول

آیا می‌توان از ابر عمومی به ابر خصوصی مهاجرت کرد؟

بله. بسیاری از سازمان‌ها با شروع از ابر عمومی و با رشد نیازهای امنیتی یا حجم داده‌ها، به‌تدریج به سمت ابر خصوصی یا ترکیبی حرکت می‌کنند. این مهاجرت نیازمند برنامه‌ریزی دقیق برای انتقال داده و اطمینان از عدم وقفه در سرویس‌دهی است.

آیا ابر خصوصی حتما باید در دیتاسنتر خود سازمان مستقر باشد؟

خیر. ابر خصوصی می‌تواند به‌صورت On-premise (در محل سازمان) یا به‌صورت میزبانی‌شده (Hosted) نزد ارائه‌دهنده مستقر شود. در حالت دوم، سازمان بدون نیاز به سرمایه‌گذاری در تجهیزات و فضای فیزیکی، از مزایای اختصاصی بودن منابع بهره‌مند می‌شود.

برای سازمان‌های کوچک و متوسط، کدام مدل مقرون‌به‌صرفه‌تر است؟

ابر عمومی به دلیل نداشتن هزینه سرمایه‌ای اولیه و مدل پرداخت بر اساس مصرف، برای سازمان‌های کوچک و متوسط با بودجه محدود گزینه مناسب‌تری است؛ مگر آنکه الزامات امنیتی یا قانونی خاصی، استفاده از ابر خصوصی را ضروری کند.

کدام صنایع بیشتر از ابر خصوصی استفاده می‌کنند؟

صنایعی مانند بانکداری، بیمه، سلامت، دولت و شرکت‌های حوزه فین‌تک که با داده‌های حساس و الزامات نظارتی سخت‌گیرانه سروکار دارند، بیشترین گرایش را به استفاده از ابر خصوصی دارند.

منبع